Snelle samenvatting
Strik Creemers en Partners ziet bij gezinnen met pubers dat ouders de voorbereiding op studiekosten financiering ouders vaak los van de rest regelen: hier een spaarrekening, daar een schatting. Maar dezelfde euro is ook nodig voor de hypotheek, de buffer en het eigen pensioen. Een aanpak die werkt: tel eerst alle studiekosten op (collegegeld, kamer, boeken, zorgpremie) en trek de DUO-beurs eraf. Kies daarna per kind een mix van maandelijkse bijdrage, spaargeld, schenking en eventueel een lening. Begin drie tot vijf jaar voordat de studie start. Dan kun je de kosten nog spreiden en hoef je niet halsoverkop bij te springen.

Belangrijkste punten
- Het wettelijk collegegeld voor hbo en wo is €2.694 in studiejaar 2026-2027 (Rijksoverheid, 2026). Vier jaar kost daarmee ongeveer €10.776, nog zonder indexatie.
- De basisbeurs is €130,21 per maand voor thuiswonende en €324,52 voor uitwonende studenten (Geldbloei, 2026).
- Uitwonende studenten kregen in 2024 gemiddeld €317 per maand van hun ouders, thuiswonende studenten €137 (Wijzer in geldzaken, 2024).
- De DUO-rente is 2,33% in 2026 (SF35). Een studieschuld telt later wel mee bij een hypotheekaanvraag.
- Vuistregel: zet eerst je buffer en pensioen veilig en leg pas daarna de studiebijdrage vast.
Hoeveel kost een studie en hoeveel dragen ouders gemiddeld bij?
Tussen 2021 en 2024 daalde het aandeel ouders dat bijdraagt aan studie en levensonderhoud van 68 naar 49 procent, blijkt uit het Nibud Studentenonderzoek 2024. Door de terugkeer van de basisbeurs zijn studenten financieel zelfstandiger geworden. Toch kreeg volgens Wijzer in geldzaken (2024) nog 58 procent van alle studenten geld van hun ouders.

Het probleem zit zelden in het bedrag zelf, maar in de timing. Rond het achttiende jaar stopt de kinderbijslag en gaat je kind zelf zorgpremie betalen. Op kamers valt het misschien niet meer onder jouw polissen. Kijk daarom ook hoe je aansprakelijkheidsverzekering en schadevrije jaren meebewegen als een kind uit huis gaat of zelf gaat rijden. In dezelfde jaren loopt bij veel ouders de rentevaste periode van de hypotheek af.
Praktisch toepassen:
- Zet per kind het startjaar van de studie in één overzicht, inclusief de jaren waarin studies van broers en zussen overlappen.
- Reken met €2.694 collegegeld per jaar voor hbo of wo, of met €1.511 lesgeld voor een voltijd mbo-opleiding (BOL, studiejaar 2026/2027).
- Noteer welke vaste lasten in die jaren veranderen: hypotheekrente, kinderbijslag, zorgpremie.
- Beslis vooraf of je een vast maandbedrag geeft of een vaste kostenpost betaalt, zoals collegegeld of huur.
Welke opties hebben ouders voor studiekosten financiering?
Studiefinanciering is het pakket van basisbeurs, aanvullende beurs, lening en studentenreisproduct dat DUO aan studenten verstrekt. De bijdrage van ouders vult het gat tussen dat pakket en de werkelijke kosten. Dat gat verschilt sterk per kind. Een thuiswonende mbo-student heeft een heel ander tekort dan een uitwonende wo-student. Voor studiekosten financiering ouders is het daarom belangrijk om eerst dat tekort per kind te berekenen.
Basisbeurs en aanvullende beurs: wat krijgt je kind zelf?
Voor studiejaar 2026-2027 is de basisbeurs €130,21 per maand voor thuiswonenden en €324,52 voor uitwonenden, zo zet Geldbloei (2026) op een rij. Daar kan een aanvullende beurs van maximaal ongeveer €491,08 per maand bij komen. Die hangt af van het inkomen van de ouders, en DUO kijkt daarbij doorgaans naar het inkomen van twee jaar eerder. Een loonsverhoging, of juist een slecht jaar als ondernemer, werkt dus pas later door in wat je kind krijgt.
Lenen bij DUO: goedkoop, maar niet gratis
De rente op studieleningen is in 2026 2,33 procent voor wie onder de SF35-regels valt, meldt DUO. Tijdens de studie verandert dat percentage elk kalenderjaar. Daarna staat het steeds vijf jaar vast. Dat is laag vergeleken met een persoonlijke lening, maar een studieschuld telt wel mee als je kind later een hypotheek aanvraagt. Hoe jongvolwassenen die afweging maken, lees je in dit stuk over buffer, studieschuld en hypotheek.
Sparen op je eigen naam of op naam van je kind
Spaargeld op naam van je kind is juridisch van je kind. Zodra het meerderjarig is, beslist het zelf wat ermee gebeurt. Spaar je op je eigen naam, dan houd je de regie, maar het geld telt mee in jouw vermogen in box 3. Beleggen kan zinvol zijn bij een looptijd van tien jaar of langer, al is de uitkomst nooit zeker. Bouw het daarom ongeveer drie jaar voor de start van de studie af naar sparen.
Schenken: jaarlijks of eenmalig verhoogd
Ouders mogen hun kind elk jaar een bedrag belastingvrij schenken. De Belastingdienst indexeert die vrijstelling jaarlijks. Voor kinderen van 18 tot 40 jaar bestaat daarnaast een eenmalig verhoogde vrijstelling, onder meer voor een studie die veel duurder is dan gebruikelijk. Denk je ook aan je nalatenschap? Dan kun je een schenking voor de studie combineren met financiële planning rond erfbelasting. Wat je schenkt, gaat wel af van je eigen buffer en pensioenpot.
Sparen, lenen of maandelijks bijdragen: wat kost elke route?
Vier jaar collegegeld kost bij het huidige tarief ongeveer €10.776. Zet je dat vanaf de geboorte opzij, dan is dat zonder rendement zo’n €50 per maand. Wacht je tot de studie begint, dan betaal je ruim €220 per maand uit je lopende inkomen. Hetzelfde bedrag voelt dus heel anders, afhankelijk van wanneer je begint.
| Route | Wat ouders ongeveer betalen | Beginmoment | Effect op kind | Effect op ouders |
|---|---|---|---|---|
| Maandelijkse bijdrage uit inkomen | €137 tot €317 per maand (gemiddelden 2024) | Bij studiestart | ✅ Geen schuld | ⚠️ 3 tot 5 jaar krapper budget |
| Vooraf sparen voor collegegeld | circa €50 per maand, 18 jaar lang | Bij geboorte | ✅ Geen schuld | ⚠️ Geld ligt vast |
| Kind leent bij DUO | €0 tijdens de studie | Bij studiestart | ⚠️ Schuld tegen 2,33% (2026) | ✅ Buffer blijft intact |
| Schenken uit vermogen | Binnen jaarlijkse vrijstelling | 1 tot 2 jaar vooraf | ✅ Geen schuld | ❌ Minder vermogen en pensioen |
| Mix in één financieel plan | Per kind doorgerekend | 3 tot 5 jaar vooraf | ✅ Beperkte, bewuste schuld | ✅ Afgestemd op hypotheek |
Rekenvoorbeeld: twee kinderen met overlappende studiejaren
Stel, een stel heeft twee kinderen die twee jaar schelen. Allebei gaan ze op kamers en de ouders willen per kind het landelijke gemiddelde van €317 per maand geven. In de twee jaar dat de studies overlappen, is dat €634 per maand, ruim €7.600 per jaar. Loopt in diezelfde periode ook de rentevaste periode van de hypotheek af tegen een hogere rente, dan komen twee lastenstijgingen tegelijk. Stel dat de ouders het oudste kind deels uit spaargeld steunen en het jongste kind een deel via het collegegeldkrediet van DUO laten betalen. Dan blijft de druk per maand in dit voorbeeld beheersbaar, zonder dat ze aan hun buffer hoeven te komen.

Waarom alles zelf betalen niet altijd de beste keuze is
Veel ouders willen dat hun kind zonder schuld afstudeert. Dat is begrijpelijk, maar niet altijd verstandig. Is het studiegeld ook je enige buffer, of bouw je daardoor minder pensioen op? Dan betaal je later zelf de rekening, en die is duurder dan 2,33 procent. Er is ook een tussenroute. Je kind leent een afgesproken deel bij DUO. Jij zet hetzelfde bedrag apart en schenkt het na de studie, zodat je kind (een deel van) de schuld kan aflossen. Zo houd je ruimte tijdens de studie: stopt je kind of stapt het over naar een andere opleiding, dan staat het geld nog op jouw rekening. Strik Creemers en Partners zet zulke routes met de FIT-methode naast elkaar, zodat zichtbaar wordt wat elke keuze doet met je hypotheek, je buffer en je pensioenleeftijd.
Welke aanpak voor studiekosten financiering ouders past bij jouw gezinssituatie?
Heb je een ruime buffer en een lage hypotheek, of is elke maand al krap? Dat verschil bepaalt de route meer dan de studiekeuze van je kind.
Is je buffer ruim en ligt je pensioen op koers, dan is een vaste maandelijkse bijdrage of een schenking uit vermogen vaak het eenvoudigst. Zit je vermogen vooral in de woning, dan is overwaarde opnemen voor een studie zelden verstandig. Een beperkte DUO-lening met een afspraak om later af te lossen past dan meestal beter. Ondernemers met een wisselend inkomen houden rekening met het peiljaar van de aanvullende beurs. Gescheiden ouders leggen de studiekosten het best vast in het ouderschapsplan, omdat hun onderhoudsplicht doorloopt tot het 21e jaar van het kind.
Voor gezinnen in Eindhoven en de rest van Noord-Brabant koppelt Strik Creemers en Partners de studiebijdrage aan het totale financiële overzicht van het gezin. Een persoonlijk financieel adviseur ziet dan ook wat de bijdrage betekent voor je verzekeringen en je inkomen na je pensioen.
Praktisch toepassen:
- Tel per kind de verwachte kosten op: collegegeld of lesgeld, huur, boeken, zorgpremie en reiskosten.
- Trek de basisbeurs en een realistische schatting van de aanvullende beurs ervan af.
- Leg het tekort naast je buffer. Houd je minder over dan ongeveer drie tot zes maanden vaste lasten? Geef dan minder of laat een deel via DUO lopen.
- Controleer of je pensioenopbouw en je hypotheekplanning ongewijzigd blijven.
- Maak met je kind schriftelijke afspraken over het bedrag, de looptijd en wat er gebeurt bij studievertraging.
Veelgestelde vragen
Hoeveel moet je als ouder sparen voor de studie van je kind?
Het spaarbedrag hangt af van wat je wilt dekken. Wil je alleen vier jaar collegegeld betalen (ongeveer €10.776 bij het tarief van 2026-2027), dan is dat vanaf de geboorte zo’n €50 per maand zonder rendement. Wil je ook een deel van de kamerhuur betalen, dan komt het bedrag al snel een paar keer zo hoog uit.

Telt het inkomen van ouders mee voor studiefinanciering?
Het ouderinkomen telt alleen mee voor de aanvullende beurs, die kan oplopen tot ongeveer €491 per maand. De basisbeurs krijgt elke student, los van wat de ouders verdienen. DUO kijkt doorgaans naar het inkomen van twee jaar eerder, dus een inkomensdaling werkt pas later door.
Is het verstandig als mijn kind leent bij DUO?
Lenen bij DUO is met 2,33 procent rente in 2026 relatief goedkoop, en extra aflossen kan zonder boete. De schuld telt wel mee bij een latere hypotheekaanvraag. Houd een lening daarom bij voorkeur beperkt en maak vooraf een plan om af te lossen.
Hoeveel mag je belastingvrij schenken voor een studie?
De schenkvrijstelling voor kinderen wordt elk jaar geïndexeerd; het actuele bedrag vind je bij de Belastingdienst. Voor kinderen van 18 tot 40 jaar geldt daarnaast een eenmalig verhoogde vrijstelling, onder meer voor een uitzonderlijk dure studie. Controleer vooraf of je na de schenking nog genoeg buffer en pensioen overhoudt.
Hoe helpt Strik Creemers en Partners bij het plannen van studiekosten?
Met de FIT-methode (Financieel in Topconditie) rekent een financieel planner de studiekosten door naast je hypotheek, verzekeringen, vermogen en pensioen. Je ziet per scenario wat een maandbijdrage, schenking of lening doet met je buffer. Hoe die werkwijze eruitziet, lees je bij de FIT-aanpak van het kantoor.
Conclusie
Goed regelen kan alleen als je studiekosten financiering ouders niet als losse post ziet. Een studie kost met €2.694 collegegeld per jaar, plus huur en levensonderhoud, al snel meer dan de beurs dekt. Ouders vullen dat verschil in 2024 gemiddeld aan met €137 tot €317 per maand. Welke route voor jou het beste werkt, hangt minder af van de studie en meer van je buffer, je hypotheek en je pensioenplanning.
De volgende stappen: maak een overzicht per kind met startjaren en overlap, trek de beurs af van de kosten en toets het tekort aan je buffer. Kies daarna een mix van sparen, bijdragen, schenken en een beperkte lening, en maak afspraken met je kind. Met een plan voor studiekosten financiering ouders kun je die keuzes afstemmen op je totale financiële situatie. Of je nu in Noord-Brabant woont of elders, begin er drie tot vijf jaar voor de studiestart mee.
Over Strik Creemers en Partners
Strik Creemers en Partners is een financieel advieskantoor in Eindhoven dat sinds 1993 particulieren, gezinnen en ondernemers begeleidt. Vanuit het Financieel Warenhuis en de FIT-methode brengt een team van 14 financieel specialisten hypotheken, financiële planning, pensioen, verzekeringen en vermogensopbouw samen in één afgestemd advies.
Bronnen
- Nibud Studentenonderzoek 2024 — Kennisbundel
- Wijzer in geldzaken — Wijzeringeldzaken
- lesgeld voor een voltijd mbo-opleiding — Rijksoverheid
- Geldbloei
- DUO — Duo
- Wat is de hoogte van het collegegeld op de hogeschool of de universiteit? — Rijksoverheid
