Strik Creemers en Partners ziet sinds 1993 in de adviespraktijk dat ondernemers en zzp’ers hun pensioen vaak uitstellen, terwijl zij het anders dan werknemers volledig zelf moeten regelen. Juist daarom is de verruimde fiscale ruimte onder de Wet toekomst pensioenen (Wtp, ingegaan per 1 juli 2023) relevant: de jaarruimte steeg van 13,3 procent naar 30 procent van het pensioengevend inkomen. Die combinatie van eigen verantwoordelijkheid en extra fiscale mogelijkheden maakt het onderwerp voor veel ondernemers actueler dan ooit.

Snelle samenvatting a 1,3 miljoen zzp’ers, goed voor doorgaans 13 procent van alle werkenden.

• Ruim een kwart van alle zzp’ers heeft volgens het CBS geen enkele pensioenvoorziening getroffen.
• Slechts doorgaans 9,5 procent van de zzp’ers betaalde in 2023 lijfrentepremie als pensioenvoorziening, aldus het CBS.
• De fiscale jaarruimte is via de Wtp verhoogd van 13,3 procent naar 30 procent van het pensioengevend inkomen.
• Een integraal advies dat pensioen, inkomen en verzekeringen combineert, levert in de praktijk meer op dan losse productbeslissingen.

Waarom zoveel ondernemers hun pensioen niet regelen

Strik Creemers en Partners ziet bij ondernemers en zzp’ers een terugkerend patroon: het pensioen wordt keer op keer doorgeschoven. Niet uit onwil, maar omdat de waan van de dag priorteert. De boekhouding, klanten, omzetdruk. Pensioen voelt abstract, terwijl de belastingaangifte van aanstaand kwartaal heel concreet is.

Dat patroon heeft reële gevolgen. Uit de meest recente cijfers van het Nibud blijkt dat doorgaans 44 procent van de gepensioneerde zzp’ers moeilijk rondkomt, tegenover 33 procent bij gepensioneerden in loondienst. En het begint eerder dan de meeste ondernemers denken.

De illusie van de bedrijfswaarde als pensioen

Een veelgehoord argument bij ondernemers is dat het bedrijf straks wordt verkocht en dat dat de oude dag financiert. In de praktijk is dit zelden zo eenvoudig. Bedrijfswaarden zijn volatiel, kopers schaars en verkoopprocessen langdurig. Het behandelen van overwaarde in een bedrijf als pensioenplan is een risico dat een financieel planner zelden zou aanbevelen als enige strategie.

Uit een onderzoek van Knab onder 1.055 zzp’ers bleek dat van de respondenten die jaarruimte hebben, slechts doorgaans 4 procent die volledig benut met stortingen. Nog eens 23 procent heeft de ruimte gedeeltelijk benut, terwijl 50 procent aangeeft geen ruimte te hebben benut en dat ook niet van plan te zijn.

Gebrek aan overzicht als grootste drempel

Een financieel regisseur bij Strik Creemers en Partners ziet in intakegesprekken regelmatig dat ondernemers de beschikbare fiscale ruimte simpelweg niet kennen. Een belangrijke reden dat zzp’ers de jaarruimte niet gebruiken is dat zij onbekend zijn met de term, zo geeft doorgaans 23 procent aan. Ook zegt 20 procent geen tijd te hebben om het uit te zoeken en vindt 13 procent het te ingewikkeld.

Dit is precies de situatie waarin de FIT-methode van Strik Creemers en Partners waarde toevoegt: niet een losse pensioenrekening openen, maar eerst in kaart brengen wat de ondernemer werkelijk nodig heeft op basis van inkomen, risicoprofiel, gezinssituatie en toekomstdoelen.

Zelf aan de slag:

• Controleer via mijnpensioenoverzicht.nl welk pensioen je al hebt opgebouwd vanuit eventuele dienstverbanden.
• Stel vast wat je netto maandinkomen nodig is na pensionering (doorgaans 70 procent van het huidige netto inkomen als richtlijn).
• Bereken het verschil met de AOW-uitkering die je ontvangt: dat gat is het bedrag dat je zelf moet opbouwen.
• Bekijk hoe je een pensioengat voorkomt voor een concreet stappenplan.

Wat de Wet toekomst pensioenen concreet verandert voor zzp’ers

De jaarruimte is het maximale bedrag dat je per jaar fiscaal aftrekbaar kunt inleggen voor pensioen via lijfrente of banksparen. Tot 2023 bedroeg die ruimte doorgaans 13,3 procent van het pensioengevend inkomen. Dat is ingrijpend veranderd.

Je kunt fiscaal voordelig een hoger bedrag sparen voor je pensioen. De fiscale jaarruimte voor de aftrek van lijfrentepremies wordt verhoogd naar 30 procent van het inkomen waarmee je spaart voor je pensioen. Dat geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2023.

Waarom zzp’ers meer profiteren dan werknemers

Voor zelfstandig ondernemers zonder pensioenregeling pakt de wetswijziging onverdeeld positief uit. Zij hebben geen werkgeverspensioen en dus ook geen factor A of premie-inleg om in mindering te brengen op hun jaarruimte. Voor hen geldt de eenvoudige en zeer gunstige berekening: 30 procent keer de fiscale winst minus de AOW-franchise.

In 2024, 2025 en 2026 mag je pensioen opbouwen over een inkomen tot maximaal €137.800. Wie meer verdient dan dat, kan het meerdere via andere wegen (box 3, hypotheekaflossing) inzetten.

De reserveringsruimte als inhaalslag

Wie de afgelopen jaren weinig of niets heeft ingelegd, heeft doorgaans reserveringsruimte opgebouwd. De termijn voor het gebruiken van onbenutte fiscale ruimte uit het verleden is verlengd van zeven naar tien jaar. Dat betekent dat een ondernemer die jarenlang niets heeft ingelegd, in één jaar een forse inhaalslag kan maken, mits de ruimte beschikbaar is.

Stel: een zzp’er met een fiscale winst van €80.000 per jaar heeft vijf jaar lang niets ingelegd. De potentieel beschikbare reserveringsruimte kan dan in de praktijk oplopen tot tienduizenden euro’s, afhankelijk van inkomen en AOW-franchise per jaar. Een financieel planner bij Strik Creemers en Partners berekent die ruimte nauwkeurig op basis van de belastingaangiften van de voorgaande jaren.

Zelf aan de slag:

• Bereken je jaarruimte via de tool op de website van de Belastingdienst (rekenhulp jaarruimte).
• Controleer hoeveel reserveringsruimte je hebt via de aangifte inkomstenbelasting van de afgelopen tien jaar.
• Bespreek met een financieel planner of een eenmalige grotere storting fiscaal aantrekkelijker is dan maandelijks inleggen.
• Als je dit wilt combineren met andere financiële beslissingen, lees dan ook hoe je privé en zakelijk geld in balans houdt als ondernemer.

Welke pensioenopties heeft een ondernemer?

Er is geen enkele juiste vorm van pensioenopbouw. De keuze hangt af van inkomen, risicotolerantie, leeftijd, gezinssituatie en of er een zakelijke BV in het spel is. Hieronder een overzicht van de vier meest gebruikte opties.

Lijfrente: fiscaal meest aantrekkelijk

Het grote voordeel van lijfrente is dat je de inleg vaak fiscaal mag aftrekken binnen je jaarruimte of reserveringsruimte. Hierdoor betaal je nu minder inkomstenbelasting, terwijl je later bij uitkering belasting betaalt in een doorgaans lager tarief. Dit levert vaak een dubbel voordeel op: belastingvoordeel én een aanvulling op je pensioen.

Banksparen: zekerheid zonder verzekeraar

Het grote verschil tussen banksparen en beleggen is dat banksparen zekerheid biedt, terwijl beleggen meer rendement kan opleveren, maar ook meer risico kent. Banksparen via een geblokkeerde rekening valt fiscaal in dezelfde categorie als lijfrente, maar zonder het levenslange uitkeringsaspect.

BV-structuur en directeur-grootaandeelhouder

Voor ondernemers met een BV liggen de kaarten anders. Sinds 2017 is het opbouwen van pensioen in eigen beheer grotendeels afgeschaft, maar DGA’s hebben vaak meer fiscale en administratieve mogelijkheden dan zzp’ers. Als zzp’er bouw je vrijwillig pensioen op via sparen of beleggen, terwijl DGA’s binnen hun vennootschap meer formele structuren kunnen gebruiken. Dat maakt hun situatie complexer, maar ook flexibeler door de verschillende fiscale mogelijkheden die een BV biedt.

Zelf aan de slag:

• Vergelijk bij een adviseur de netto uitkering van lijfrente versus banksparen op basis van jouw verwachte belastingtarief na pensionering.
• Vraag een illustratieberekening op voor een maandelijkse inleg van €300, €500 en €800 om het rente-op-rente-effect te zien.
• Als je een BV hebt, laat dan ook de salaris-dividendverhouding meewegen in het pensioenadvies.
• Check of je nog vrijwillig pensioen kunt voortzetten via een vroegere werkgever, want doorgaans tot tien jaar na het dienstverband is dat mogelijk.

Praktijkvoorbeeld: integraal pensioenadvies in de praktijk

Stel je een zelfstandig consultant voor bij een middelgroot adviesbureau, werkzaam als eenmanszaak, met een jaarlijkse omzet van doorgaans €90.000 tot €110.000. Hij is 42 jaar en heeft in de jaren van zijn zzp-bestaan weinig aan pensioen gedaan. Hij dacht dat zijn zakelijke spaarbuffer en de overwaarde op zijn koopwoning voldoende zouden zijn.

Bij een gesprek met een financieel regisseur van Strik Creemers en Partners via de FIT-methode (Financieel in Topconditie) komt al snel een ander beeld naar voren. De hypotheek loopt nog 18 jaar, de AOW-uitkering dekt straks doorgaans maar een deel van de gewenste levensstijl en de zakelijke buffer is bedoeld als bedrijfskapitaal, niet als pensioen.

Door de beschikbare jaarruimte én reserveringsruimte van de afgelopen jaren te benutten, kan deze ondernemer in één of enkele jaren een substantiële achterstand inhalen, met direct belastingvoordeel in de aangifte. Gecombineerd met een bestaand overlijdensrisicoverzekering en een arbeidsongeschiktheidsverzekering ontstaat een samenhangend inkomensplan voor nu én later, precies de aanpak die Strik Creemers en Partners als Financieel Warenhuis onderscheidt van een losse productaanbieder.

Pensioen en de bredere financiële planning: wat hoort erbij?

Pensioenopbouw staat nooit op zichzelf. Een zzp’er die maandelijks €600 inlegt op een lijfrenterekening, maar geen arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) heeft, loopt een groot risico. Bij langdurige uitval valt het inkomen weg, terwijl de vaste lasten doorlopen.

Arbeidsongeschiktheid als blinde vlek

Het is extra belangrijk om tijdig te beginnen met sparen of beleggen voor later, zeker in combinatie met fiscale voordelen, maar je inkomen kan per maand verschillen en er is geen vangnet bij ziekte of minder werk. Een AOV is voor ondernemers daarmee geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor het kunnen volhouden van pensioenopbouw.

Hypotheek meewegen in het pensioenplan

Veel ondernemers hebben een koopwoning. De overwaarde die daarin zit, is voor de pensioenleeftijd niet eenvoudig te verzilveren zonder te verhuizen of een opeethypotheek te nemen. Een financieel planner die pensioen en hypotheek in één overzicht bekijkt, voorkomt dat een ondernemer op papier vermogend lijkt, maar liquide arm is bij pensionering. Voor meer inzicht in dit samenspel is het nuttig om te lezen wat er bij een woningkoop allemaal komt kijken aan risico’s.

De FIT-methode als kapstok

De werkwijze van Strik Creemers en Partners, de FIT-methode (Financieel in Topconditie), brengt alle financiële onderdelen van een ondernemer in één overzicht samen: inkomen, pensioen, verzekeringen, hypotheek en vermogen. Zo wordt zichtbaar waar knelpunten zitten en welke keuzes op welk moment het meeste opleveren. Voor klanten in Noord-Brabant biedt dit overzicht rust, ook als de onderneming door perioden van hogere of lagere omzet gaat.

Zelf aan de slag:

• Controleer of je een lopende AOV hebt en of de dekking aansluit op je huidige inkomensniveau.
• Breng in kaart welk deel van je vermogen snel beschikbaar is (liquide) en welk deel vastzit in bezittingen.
• Stel vast of je hypotheek of lening meegerekend is in je netto vermogenspositie op pensioendatum.
• Vraag een gecombineerd overzicht op bij een financieel planner die zowel pensioen als verzekeringen beheert.

Veelgestelde vragen

Hoeveel moet ik als zzp’er maandelijks inleggen voor een goed pensioen?

De benodigde maandelijkse inleg hangt af van je gewenste pensioeninkomen, de leeftijd waarop je begint en het verwachte rendement van de gekozen pensioenproducten. Als richtlijn houden financieel planners doorgaans een streefinkomen van 70 procent van het huidige netto inkomen aan na pensionering. Wie op 35-jarige leeftijd begint, heeft bij gelijke doelstelling een aanzienlijk lagere maandelijkse inleg nodig dan wie op 50-jarige leeftijd start, vanwege het rente-op-rente-effect over een langere looptijd. Een financieel planner maakt een berekening op maat op basis van je inkomen, de AOW-uitkering en eventueel eerder opgebouwd werknemerspensioen.

Wat is de fiscale jaarruimte en hoe werkt het voor een zzp’er?

De jaarruimte is het maximale bedrag dat je fiscaal aftrekbaar mag inleggen in een lijfrente of bankspaarproduct. Dankzij de Wet toekomst pensioenen is die ruimte verhoogd van doorgaans 13,3 procent naar 30 procent van het pensioengevend inkomen. Voor zzp’ers zonder werkgeverspensioen is deze verruiming volledig beschikbaar, zonder correctieposten vanuit een werkgeversregeling. De maximale jaarruimte in 2025 bedroeg doorgaans €35.798, afhankelijk van het inkomen en de AOW-franchise van dat jaar.

Wat is het verschil tussen lijfrente en banksparen voor een ondernemer?

Lijfrente en banksparen zijn beide fiscaal aftrekbare manieren om pensioen op te bouwen in de derde pijler, maar ze verschillen op twee punten: uitkeringsduur en risicodeling. Bij een lijfrenteverzekering is een levenslange uitkering mogelijk, zodat je nooit zonder inkomen komt te zitten. Bij banksparen is de uitkering doorgaans beperkt tot maximaal 30 jaar en is het geld na overlijden beschikbaar voor nabestaanden. De fiscale spelregels voor aftrek zijn bij beide opties vergelijkbaar, maar de keuze hangt af van je gezinssituatie, risicobereidheid en de gewenste zekerheid na pensionering.

Hoe helpt Strik Creemers en Partners ondernemers bij pensioenopbouw?

Strik Creemers en Partners begeleidt ondernemers en zzp’ers via de FIT-methode (Financieel in Topconditie), waarbij pensioenopbouw niet los staat van de rest van de financiële situatie. De adviseurs brengen eerst het volledige financiële plaatje in kaart: inkomen, zakelijke structuur, verzekeringen en woonlasten. Vervolgens wordt berekend welke jaarruimte en reserveringsruimte beschikbaar zijn, en welk product (lijfrente, banksparen of combinatie) het beste past. Het kantoor werkt vanuit het Financieel Warenhuis in Eindhoven en bedient ondernemers in heel Noord-Brabant en de Brainport-regio.

Is het zinvol om als zzp’er te wachten met pensioen opbouwen totdat de omzet hoger is?

Wachten met pensioenopbouw is een van de meest kostbare beslissingen die een ondernemer kan nemen, ook als het gevoel is dat de omzet nu nog te laag is. Elke maand uitstel betekent minder jaren van rente-op-rente-effect en een hogere vereiste inleg later om hetzelfde doel te bereiken. Bovendien biedt de huidige jaarruimte via de Wet toekomst pensioenen ook bij een bescheidener inkomen al ruimte voor aftrekbare inleg. Zelfs een maandelijkse inleg van een beperkt bedrag, consequent volgehouden over twintig jaar of meer, heeft doorgaans een fors groter effect dan een grote eenmalige storting op latere leeftijd.

Conclusie

Als ondernemer of zzp’er is pensioenopbouw een actieve keuze, geen automatisme. De Wet toekomst pensioenen heeft de fiscale mogelijkheden aanzienlijk verruimd, maar uit onderzoek blijkt dat de meeste zelfstandigen daar nauwelijks gebruik van maken. Dat is een gemiste kans, zowel financieel als fiscaal.

De meest effectieve aanpak is er een waarbij pensioen niet als losstaand product wordt behandeld, maar als onderdeel van een integraal financieel plan. Strik Creemers en Partners werkt voor ondernemers in Noord-Brabant en de regio Eindhoven via de FIT-methode aan precies dat overzicht: inkomen, pensioen, verzekeringen en vermogen in samenhang. Bekijk het aanbod en de werkwijze op de website van Strik Creemers en Partners en ontdek wat een integraal adviesgesprek voor jouw situatie oplevert.