Direct antwoord
Bij Strik Creemers en Partners kijken we bij een overlijdensrisicoverzekering niet eerst naar de hypotheek, maar naar wat er voor de achterblijvende partner en kinderen financieel overblijft. Kunnen zij de woonlasten niet dragen met het resterende inkomen, inclusief nabestaandenpensioen en Anw-uitkering, dan kan een ORV het verschil dekken; blijft er voldoende inkomen of vermogen over, dan is deze vooral een kostenpost. Sinds 1 januari 2020 is een ORV ook bij bestaande hypotheken met Nationale Hypotheek Garantie niet meer verplicht, waardoor de keuze bij jou ligt en niet bij de geldverstrekker.

Belangrijkste punten
- De NHG-verplichting voor een overlijdensrisicoverzekering is voor alle hypotheken met NHG vervallen; voor nieuwe NHG-hypotheken gold dat al sinds 2018.
- NHG schrapte de eis omdat groepen als chronisch zieken en ex-patiënten moeilijk een ORV konden afsluiten en daardoor buiten het vangnet vielen.
- Zonder NHG kan een geldverstrekker alsnog een ORV eisen, bijvoorbeeld bij leners van 70 jaar of ouder, afhankelijk van de hypotheek ten opzichte van de marktwaarde van de woning.
- De premie hangt af van de overlijdenskans per leeftijd en geslacht op basis van CBS-cijfers: voor 38-jarige vrouwen is die kans 0,05%, gemiddeld 1 op de 2000 per jaar.
- Bepaal eerst het inkomensgat na overlijden, kies daarna pas de verzekerde som. Andersom betaal je jarenlang voor dekking die je niet gebruikt.
Waarom die vraag pas opkomt als de hypotheek al rond is
Een stel met twee inkomens tekent de hypotheekakte, vinkt de ORV af omdat de adviseur ernaar vroeg, en kijkt er tien jaar niet meer naar om. Ondertussen komt er een kind bij, gaat één van de twee minder werken, wordt de hypotheek deels afgelost en verandert het nabestaandenpensioen bij een baanwissel. De polis blijft hetzelfde.

Precies dat losgekoppelde denken is een terugkerend knelpunt in hypotheekadvies. De hypotheek wordt beoordeeld op wat je maximaal kunt lenen, de verzekering op wat de bank verlangt, en het pensioen speelt in geen van beide gesprekken een rol. Terwijl juist die drie samen bepalen of je gezin in de woning kan blijven wonen als er één inkomen wegvalt.
Strik Creemers en Partners werkt daarom vanuit het Financieel Warenhuis, waarin hypotheek, verzekeringen, inkomen en pensioen in één doorrekening samenkomen in plaats van in drie losse offertes. De vraag verschuift daarmee van “welke polis moet ik hebben” naar “welk bedrag ontbreekt er als ik wegval, en welk product vult dat het goedkoopst”. Wie eerst wil weten waar de leenruimte ligt, doet er goed aan te beginnen bij de berekening van je maximale hypotheek in 2026, want dat bedrag bepaalt mede de omvang van het risico dat je afdekt.
Is een overlijdensrisicoverzekering bij hypotheek nog verplicht in 2026?
Een overlijdensrisicoverzekering bij hypotheek is sinds 2020 bij geen enkele NHG-hypotheek meer verplicht, maar kan bij een hypotheek zonder NHG per geldverstrekker alsnog geëist worden.
NHG nam die drempel weg omdat kwetsbare groepen, zoals chronisch zieken en ex-patiënten, moeite hadden een ORV af te sluiten en daardoor geen toegang kregen tot de garantieregeling. Dat is een belangrijk detail: de afschaffing zegt iets over toegankelijkheid, niet over of het risico verdwenen is.
Wanneer een geldverstrekker het toch vraagt
Bij financieringen zonder NHG hangt het af van het beleid van de bank. Bij sommige hypotheekverstrekkers is een ORV verplicht, met name bij leners van 70 jaar of ouder, waarbij de verhouding tussen hypotheek en marktwaarde meeweegt. Vraag dit uit voordat je een bod uitbrengt, want een afwijzing op medische gronden kan een financiering vertragen.
Verplicht is iets anders dan verstandig
De relevante cijfers gaan niet over regels maar over kasstroom. Uit onderzoek blijkt dat bijna de helft van de Nederlanders (45%) bij het overlijden van de partner de huur of hypotheek niet meer kan betalen. Dat is de echte reden om de rekensom te maken, ongeacht wat er in je hypotheekakte staat.
Welke vorm van overlijdensrisicoverzekering past bij een hypotheek?
Er zijn in de kern drie varianten, en het verschil zit in hoe het verzekerde bedrag zich door de tijd beweegt.

Bij een lineair dalende dekking loopt het verzekerde bedrag in rechte lijn terug naar nul. Dat past bij een annuïteitenhypotheek in de eerste jaren minder goed, omdat je schuld dan langzamer daalt dan je dekking. Een annuïtair dalende dekking volgt het aflosschema van de annuïteitenhypotheek en sluit daar strakker op aan. Een gelijkblijvende dekking houdt het bedrag constant en is doorgaans het duurst, maar dekt meer dan alleen de restschuld: ook studiekosten, een lager inkomen van de achterblijver of een aflossingsvrij deel.
De premiestelling zelf is minder mysterieus dan vaak gedacht. Volgens het Verbond van Verzekeraars wordt de premie mede bepaald door de overlijdenskans per leeftijd en geslacht op basis van CBS-cijfers, waarbij de kans voor 38-jarige vrouwen op 0,05% ligt, gemiddeld 1 op de 2000 per jaar. Daarbovenop komen kosten, herverzekering en een opslag voor rookgedrag of gezondheid. Dat verklaart waarom hetzelfde profiel bij verschillende aanbieders flink kan verschillen: de risicogrondslag is vergelijkbaar, de opslagen niet.
De keuze die vaker wordt overgeslagen: kruislings verzekeren
Bij twee partners kun je jezelf verzekeren of elkaar. Verzekeren jullie elkaar, en betaalt ieder de premie van de eigen polis vanaf de eigen rekening, dan valt de uitkering doorgaans buiten de erfenis en dus buiten de erfbelasting. De voorwaarden zijn nauw en de uitvoering luistert, dus laat dit vastleggen in plaats van er zelf van uit te gaan.
Checklist:
- Controleer of je aflosvorm annuïtair, lineair of (deels) aflossingsvrij is en kies de daarbij passende dekkingsvorm.
- Vraag je pensioenuitvoerder op of het nabestaandenpensioen op risicobasis of opbouwbasis is: op risicobasis vervalt het bij uitdiensttreding.
- Reken uit hoeveel netto inkomen overblijft na overlijden en zet daar de vaste woonlasten naast; het verschil is je verzekerde som.
- Zet de premie van minimaal drie aanbieders naast elkaar bij identieke dekking en looptijd.
- Leg bij twee partners vast wie welke polis betaalt, van welke rekening.
Wat kost een ORV wel en wat kost het niet afsluiten?
De afweging is zelden “verzekeren of niet”, maar “hoeveel, hoe lang, en in welke vorm”. Onderstaande vergelijking zet de geïntegreerde aanpak naast de gebruikelijke productroute.
| Aspect | Integrale aanpak (Strik Creemers en Partners) | Losse productroute |
|---|---|---|
| Vertrekpunt | Inkomensgat na overlijden, in euro’s per maand | Restschuld van de hypotheek |
| Nabestaandenpensioen | Meegerekend, inclusief risicobasis of opbouwbasis | Doorgaans buiten beschouwing |
| Verzekerde som | Afgestemd op werkelijk tekort, vaak lager | Vaak 100% van de hypotheeksom |
| NHG-status | Getoetst: verplichting vervallen sinds 2020 | Soms nog als verplicht gepresenteerd |
| Herbeoordeling | Bij elke levensgebeurtenis (FIT-methode) | Zelden na afsluiten |
| Erfbelasting | Kruislings verzekeren wordt actief afgewogen | ❌ Meestal niet besproken |
Neem als illustratie een stel van begin veertig met twee kinderen en een hypotheek van circa 400.000 euro, waarvan een deel aflossingsvrij. Eén partner verdient ongeveer twee derde van het gezinsinkomen. Wie automatisch de volledige hypotheeksom verzekert, betaalt voor een bedrag dat deels al door het nabestaandenpensioen en de opgebouwde aflossing wordt gedekt. Wordt eerst het maandelijkse tekort berekend, dan blijkt de benodigde verzekerde som in dit soort situaties doorgaans fors lager, met een navenant lagere premie over een looptijd van twintig jaar of meer. Het bedrag dat vrijvalt kan naar de buffer of naar extra aflossing.
Een tweede kostenpost wordt vaak vergeten: de fiscale en administratieve afwikkeling. Wie zich afvraagt wat er praktisch geregeld moet worden, vindt in het overzicht over de hypotheek bij overlijden de stappen die na de uitkering volgen.
Voor welke gezinnen is de verzekering onmisbaar en voor welke niet?
De scheidslijn loopt niet langs leeftijd of hypotheekhoogte, maar langs de vraag hoe scheef de inkomens verdeeld zijn en hoeveel vermogen er los van de woning is.

Duidelijk wél: één dragend inkomen
Verdient één partner het grootste deel en zijn er jonge kinderen, dan is het tekort na overlijden bijna altijd substantieel. De Anw-uitkering kent strikte voorwaarden en het nabestaandenpensioen dekt zelden de volledige woonlast. In deze situatie is de vraag niet óf, maar hoeveel.
Duidelijk minder relevant: vermogen dat het gat dekt
Is er voldoende vrij vermogen, een sterk nabestaandenpensioen en een hypotheek die relatief laag staat ten opzichte van het inkomen van de achterblijver, dan koop je met een ORV vooral gemoedsrust. Dat is legitiem, maar het is een keuze, geen noodzaak.
De categorie die het vaakst misrekent: ondernemers en zzp’ers
Ondernemers in Noord-Brabant, waaronder veel zelfstandigen in de Brainport-regio, bouwen doorgaans geen collectief nabestaandenpensioen op. Valt de ondernemer weg, dan verdwijnt zowel het inkomen als de eventuele waarde van de onderneming als die persoonsgebonden is. Hier is de verzekerde som vaak hoger dan bij werknemers met vergelijkbare inkomens, juist omdat de tweede vangnetlaag ontbreekt. Wie ook zakelijke verzekeringen afsluit, doet er goed aan die naast de privédekking te leggen: een arbeidsongeschiktheidsverzekering en een overlijdensrisicoverzekering dekken verschillende scenario’s en overlappen zelden.
De FIT-methode van Strik Creemers en Partners, Financieel in Topconditie, is er precies op gericht om die samenhang periodiek opnieuw door te rekenen in plaats van eenmalig bij het afsluiten. Wie zich breder oriënteert op welke risico’s je bij een woningaankoop afdekt, ziet dat de ORV daar één schakel in is naast opstal, inboedel en woonlastenbescherming.
Checklist:
- Bereken het maandelijkse tekort: netto inkomen achterblijver plus nabestaandenpensioen minus vaste lasten.
- Toets of je recht hebt op Anw; de voorwaarden zijn beperkt en gelden niet voor iedereen.
- Ondernemer? Reken zonder collectief nabestaandenpensioen en check of je zakelijke dekking iets overneemt.
- Herzie de polis bij gezinsuitbreiding, baanwissel, scheiding of extra aflossing.
- Bewaar polis, pensioenoverzicht en hypotheekakte op één vindbare plek voor je nabestaanden.
Veelgestelde vragen
Is een overlijdensrisicoverzekering bij een NHG-hypotheek nog verplicht?
Nee. De ORV-verplichting is voor alle hypotheken met NHG vervallen, sinds 1 januari 2020 ook voor bestaande hypotheken en sinds 2018 al voor nieuwe. Bij een hypotheek zonder NHG kan de geldverstrekker het wel eisen, dus controleer altijd de voorwaarden van de specifieke aanbieder voordat je een bod doet.
Hoeveel moet ik verzekeren bij mijn hypotheek?
De verzekerde som volgt uit het inkomensgat, niet uit de hypotheeksom. Reken uit welk netto inkomen overblijft na overlijden, tel nabestaandenpensioen en eventuele Anw mee, en zet daar de vaste woonlasten naast. Het verschil, vermenigvuldigd met de jaren dat het gat bestaat, geeft een realistische richtwaarde die vaak lager ligt dan de volledige schuld.
Waarom verschilt de premie zo sterk per aanbieder?
Dezelfde risicogrondslag, andere opslagen. De premie is mede gebaseerd op de overlijdenskans per leeftijd en geslacht uit CBS-cijfers, waarbij de kans voor 38-jarige vrouwen 0,05% bedraagt. Kosten, herverzekering en toeslagen voor gezondheid of rookgedrag verschillen wel per verzekeraar, dus vergelijk minimaal drie offertes bij exact dezelfde dekking en looptijd.
Welke verzekeringen heb ik nodig als ondernemer naast mijn hypotheek?
Zakelijke verzekeringen dekken andere risico’s dan je privépolissen en vullen elkaar aan. Voor zzp’ers en mkb-ondernemers gaat het doorgaans om aansprakelijkheid, arbeidsongeschiktheid en schadeverzekeringen voor inventaris of voorraad. Omdat ondernemers zelden collectief nabestaandenpensioen opbouwen, ligt de benodigde overlijdensdekking privé vaak hoger dan bij werknemers met een vergelijkbaar inkomen.
Kan ik een lopende overlijdensrisicoverzekering opzeggen of aanpassen?
Ja, en dat loont vaker dan mensen denken. Is de verplichting vervallen, is er extra afgelost of is het nabestaandenpensioen verbeterd, dan kan de dekking omlaag. Zeg nooit op voordat een eventuele nieuwe polis definitief is geaccepteerd, want je gezondheid op dat moment bepaalt of je opnieuw verzekerbaar bent.
Conclusie
De vraag of een overlijdensrisicoverzekering bij hypotheek nodig is, laat zich niet beantwoorden met een regel maar met een rekensom. Zet het resterende inkomen na overlijden naast de vaste woonlasten, tel het nabestaandenpensioen mee en kijk pas daarna naar polissen. Drie stappen brengen je er: vraag je pensioenoverzicht op, bereken het maandelijkse tekort, en vergelijk offertes bij gelijke dekkingsvorm en looptijd.
Herzie die uitkomst bij elke grote wijziging, want een polis die in 2018 klopte, klopt na een baanwissel of gezinsuitbreiding zelden nog. Voor huishoudens en ondernemers in Eindhoven en de rest van Noord-Brabant is dat het verschil tussen een verzekering die precies past en een premie die jarenlang te hoog blijft staan. Hoe hypotheek, inkomen en verzekering in één plan samenkomen, laat de werkwijze van Strik Creemers en Partners zien.
Over Strik Creemers en Partners
Strik Creemers en Partners is een financieel advieskantoor in Eindhoven dat sinds 1993 particulieren, gezinnen en ondernemers begeleidt bij hypotheken, financiële planning, pensioen, verzekeringen, inkomenszekerheid en vermogensopbouw. Vanuit het Financieel Warenhuis brengt het kantoor deze disciplines onder één dak samen, zodat klanten integraal en onderling afgestemd advies krijgen. Het team telt 14 financieel specialisten en werkt met de FIT-methode, Financieel in Topconditie.
Bronnen
- Verbond van Verzekeraars — Verzekeraars
- Is een Overlijdens Risico Verzekering voor NHG nog verplicht? — Nationale Hypotheek Garantie (NHG)
- Overlijdensrisicoverzekering niet langer verplicht voor bestaande NHG klanten — Nationale Hypotheek Garantie (NHG)
- Uitleg premieberekening overlijdensrisicoverzekering — Verbond van Verzekeraars
