Te weinig dekking kost je als zzp’er bijna altijd meer dan je met een lagere premie bespaart. Wie zoekt naar arbeidsongeschiktheidsverzekering zzp kosten, kijkt meestal alleen naar het maandbedrag. De echte rekening zit in vijf posten: het gat tussen uitkering en vaste lasten, een wachttijd die je zelf betaalt, een streng criterium, een eindleeftijd die te vroeg stopt en de schade aan je hypotheek, pensioen en gezin. Reken daarom eerst uit hoeveel je per maand nodig hebt en hoe lang je het zonder inkomen redt. Pas daarna vergelijk je premies.

Onvoldoende AOV-dekking: 5 verborgen kosten voor zzp'ers

Hoeveel zzp’ers hebben hun arbeidsongeschiktheid niet goed geregeld?

Veel minder zzp’ers zijn verzekerd dan je zou verwachten. Volgens het CBS betaalde in 2024 maar 15,5 procent van de 1,2 miljoen zzp’ers met een hoofdinkomen uit ondernemerschap premie voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Dat aandeel daalt al jaren.

Dat wil niet zeggen dat de rest niets heeft. Het CBS (2023) meldde dat begin 2023 65 procent van de zzp’ers een financiële voorziening had tegen arbeidsongeschiktheid. Van hen zei 37 procent terug te kunnen vallen op spaargeld of beleggingen. In zo’n onderzoek telt een spaarrekening al als voorziening. Of die pot een half jaar ziekte overleeft of vijf jaar, staat er niet bij.

Het risico zelf is reëel. UWV verwacht voor 2026 bijna 81.000 nieuwe WIA-toekenningen bij werknemers, 9.600 meer dan in 2025. Psychische klachten zijn daarbij een belangrijke oorzaak. Zzp’ers vallen niet onder de WIA, maar ze worden net zo goed ziek of overspannen. Het verschil is dat een werknemer een wettelijk vangnet heeft. Een zzp’er is, anders dan een werknemer, niet verplicht verzekerd en moet het zelf regelen.

Of je nu als technisch consultant, ontwerper of vakman werkt in Eindhoven, Helmond of Veldhoven: zonder passende dekking ben je je eigen verzekeraar. De vraag is dan niet of je verzekerd bent, maar hoe groot het deel is dat je zelf draagt.

Wat kost onvoldoende dekking je echt?

Zorg dat er voldoende ruimte overblijft om eventuele financiële veranderingen te kunnen opvangen.

  • Daniella

Stel, een zzp’er sloot vijf jaar geleden een AOV af voor €2.000 bruto per maand. Toen was de winst lager en was er nog geen koopwoning. Inmiddels liggen de vaste lasten privé ruim boven dat bedrag. Op papier is deze ondernemer verzekerd. In de praktijk zit hij vast aan vijf kostenposten die pas zichtbaar worden als hij uitvalt.

1. Het gat tussen uitkering en vaste lasten

De grootste post is het maandelijkse tekort. Een AOV-uitkering is belast als inkomen, dus van €2.000 bruto houd je netto doorgaans een flink stuk minder over, afhankelijk van je overige inkomen. Staan daar vaste lasten van €3.000 tot €3.500 per maand tegenover, dan loopt het tekort in dit voorbeeld al snel op tot €1.200 à €1.800 per maand. Over een jaar is dat een bedrag van vijf cijfers. Dit gat ontstaat vaak niet bij het afsluiten, maar ongemerkt daarna: de winst groeit, de lasten stijgen, het verzekerde bedrag blijft gelijk.

2. De wachttijd die je zelf betaalt

Elke AOV kent een eigen risicoperiode, de wachttijd. Gangbare keuzes liggen ergens tussen een maand en een jaar. Hoe langer de wachttijd, hoe lager de premie. Maar elke maand wachttijd betaal je volledig uit eigen zak. Bij een wachttijd van drie maanden en €3.500 aan vaste lasten heb je al ruim €10.000 buffer nodig, los van je zakelijke kosten. Kies je een lange wachttijd zonder die buffer, dan heb je de premie verlaagd door een risico te nemen dat je niet kunt dragen.

3. Een criterium dat je uitkering verlaagt

De voorwaarden bepalen wanneer je als arbeidsongeschikt telt. Bij beroepsarbeidsongeschiktheid kijkt de verzekeraar naar je eigen werk. Bij passende of gangbare arbeid kijkt hij naar ander werk dat je nog zou kunnen doen. Dat laatste is goedkoper, maar je krijgt minder snel of minder uitgekeerd. Een ontwerper met chronische arm- of nekklachten kan zijn vak niet meer uitoefenen, maar misschien wel ander werk. Met een ruim criterium blijft de uitkering dan uit of valt ze lager uit.

4. Een eindleeftijd die te vroeg stopt

Veel polissen lopen tot 60 of 65 jaar, terwijl de AOW-leeftijd later ligt. Een lagere eindleeftijd scheelt premie, maar laat een gat van enkele jaren open. Word je op je 58e arbeidsongeschikt bij een dekking tot 60, dan ontvang je twee jaar een uitkering. Daarna heb je tot aan je AOW geen inkomen uit de polis, precies in de jaren waarin werk vinden het lastigst is.

5. De rekening die doorschuift naar wonen, pensioen en gezin

De laatste post zie je niet op een polisblad. Als de uitkering tekortschiet, betaal je het verschil met geld dat voor iets anders bedoeld was. Je pensioenopbouw via lijfrente stopt, want inleggen lukt niet meer. Je spaargeld voor later gaat op aan de maandlasten van nu. Een partner moet misschien meer gaan werken of de hypotheek alleen dragen. En wie helemaal niets meer heeft, valt volgens de beroepsorganisatie van accountants SRA (2026) uiteindelijk terug op de bijstand. Daar geldt doorgaans eerst een toets op je vermogen. Wat je als ondernemer hebt opgebouwd, gebruik je dan eerst zelf op.

Waarom is de laagste AOV-premie zelden de goedkoopste keuze?

De gebruikelijke manier van kiezen gaat uit van de premie. Je vergelijkt een paar offertes, kiest de laagste en zet er een vinkje achter. Dat schiet om vier redenen tekort.

Consultant bespreekt financiële plannen met oudere cliënten in modern kantoor met documenten en laptop

Ten eerste vergelijk je ongelijke producten. Twee polissen met dezelfde premie kunnen totaal verschillen in wachttijd, criterium, eindleeftijd en indexatie. Bij een autoverzekering liggen polissen dichter bij elkaar en stuurt vooral je schadeverleden de premie; lees maar eens hoe schadevrije jaren in 2026 je autopremie bepalen. Bij een AOV bepaal je met je eigen keuzes hoeveel risico je zelf houdt. Een lage premie betekent vaak simpelweg dat je meer risico zelf draagt.

Ten tweede sluit je een AOV meestal één keer af en kijk je er daarna niet meer naar. Je leven verandert wel: hogere winst, een koophuis, kinderen. Het verzekerde bedrag groeit niet vanzelf mee, tenzij je polis indexatie kent en die ook genoeg is.

Ten derde rekenen veel zzp’ers op hun buffer. Een buffer is goed voor de wachttijd en voor kortere uitval. Voor langdurige arbeidsongeschiktheid is hij bijna nooit groot genoeg. Hoe je die twee slim verdeelt, lees je in het artikel over buffer en AOV combineren als zzp’er.

Ten vierde wachten sommige zzp’ers op de verplichte verzekering. Die komt eraan, maar het is een bodem en geen oplossing. Volgens de Rijksoverheid (2026) bedraagt de premie van de Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ) 5,4% van de winst, met een maximum van €171 per maand. De uitkering gaat tot maximaal het minimumloon. Het wetsvoorstel ligt sinds maart 2026 bij de Tweede Kamer, en volgens de SRA wordt invoering niet eerder dan 2030 verwacht. Wie een hypotheek en een gezin heeft, komt met een uitkering op minimumloonniveau niet uit. Ook dan moet je dus zelf aanvullen.

Arbeidsongeschiktheidsverzekering zzp kosten: hoe reken je je echte dekking uit?

Een betere aanpak begint niet bij de verzekeraar, maar bij je eigen huishouden. Je bepaalt eerst wat er moet doorlopen als jij niet kunt werken. Daarna kijk je welk deel je zelf kunt dragen en welk deel je verzekert. Zo pak je elk van de vijf kostenposten aan.

  1. Breng je vaste lasten privé in kaart. Denk aan hypotheek of huur, energie, verzekeringen, zorgkosten, kinderopvang en een redelijk bedrag voor boodschappen. Dit is de ondergrens van wat je nodig hebt en de basis tegen het maandelijkse gat.
  2. Kijk wat er blijft binnenkomen. Heeft je partner een inkomen? Lopen er zakelijke kosten door die je niet direct kunt stoppen, zoals een huurcontract of lease? Het verschil tussen inkomsten en lasten is je echte tekort.
  3. Laat je buffer de wachttijd bepalen. Deel je vrije spaargeld door je maandelijkse tekort. Dat geeft het aantal maanden dat je zelf kunt overbruggen. Kies geen langere wachttijd dan je buffer aankan.
  4. Kies een criterium dat bij je werk past. Hoe specialistischer je vak, hoe meer je hebt aan een dekking voor je eigen beroep. Werk je breder inzetbaar, dan kan een ruimer criterium verantwoord zijn.
  5. Laat de dekking doorlopen tot je AOW-leeftijd. Een kortere looptijd is alleen logisch als je pensioenvermogen de jaren daarna aantoonbaar overbrugt.
  6. Reken met de nettopremie en de bruto uitkering. Volgens de Belastingdienst (2026) mag je premies voor een particuliere AOV met periodieke uitkeringen volledig aftrekken als uitgave voor inkomensvoorzieningen. Daar staat tegenover dat de uitkering belast is. Verzeker dus een bruto bedrag dat na belasting je tekort dekt.

Het effect van deze volgorde is dat je de premie niet meer als losse kostenpost ziet. Je ziet hem als prijs voor een risico dat je bewust niet zelf draagt. Soms blijkt dan dat een iets hogere premie voor een kortere wachttijd verstandiger is dan het aanhouden van een grote buffer. Soms is het omgekeerd. Dat hangt af van je vermogen, je partner en je plannen.

Deze aanpak laat ook zien waar de AOV raakt aan de rest van je financiële leven. Een tekort in je arbeidsongeschiktheidsdekking werkt door in je woonlasten, je pensioen en je gezin. Wie die domeinen los van elkaar bekijkt, mist precies het punt waarop het misgaat.

Wanneer moet je je AOV opnieuw bekijken?

Niet elk jaar hoeft alles op de schop. Wel zijn er momenten waarop je dekking bijna zeker uit de pas loopt met je situatie:

  • Je winst stijgt structureel. Je levensstijl en vaste lasten groeien vaak mee, je verzekerde bedrag niet.
  • Je koopt een woning of verhoogt je hypotheek. Je woonlasten worden de grootste vaste post en die loopt door als jij uitvalt.
  • Je gezin verandert. Een kind, een partner die minder gaat werken of een scheiding verandert je tekort direct.
  • Je stapt over naar een bv. Dan kan de AOV via de vennootschap lopen en verandert de fiscale behandeling. Zie ook wat de overstap van eenmanszaak naar bv betekent voor je privéfinanciën.
  • De BAZ wordt ingevoerd. Dan bepaal je of je in de basisverzekering valt of privaat verzekerd blijft, en hoe die twee op elkaar aansluiten.

Houd bij het aanpassen rekening met de medische acceptatie. Een hoger verzekerd bedrag vraagt doorgaans om een nieuwe gezondheidsverklaring. Wie later in zijn loopbaan pas wil ophogen, loopt het risico op uitsluitingen of een hogere premie. Dat is een argument om je dekking aan te passen zolang je gezond bent, ook als uitval nu ver weg lijkt.

Zakenvrouw raadpleegt oudere cliënten in kantoor met gezamenlijke discussie en zichtbare papierwerk

Praktisch werkt een vast moment het best, bijvoorbeeld bij je jaarlijkse aangifte. Je hebt dan je winstcijfers en je jaaropgave van de verzekeraar toch al voor je. Leg je verzekerde bedrag naast je actuele vaste lasten en kijk of je buffer nog past bij je wachttijd. Klopt een van beide niet meer, dan weet je dat je moet bijsturen.

Veelgestelde vragen

Is de premie van een arbeidsongeschiktheidsverzekering aftrekbaar van de belasting?

Ja, als uitgave voor inkomensvoorzieningen. Je trekt de premie af in box 1 van je aangifte inkomstenbelasting, niet als zakelijke kosten in je winst- en verliesrekening. Voorwaarde is dat de polis periodiek uitkeert; een verzekering die één bedrag ineens uitkeert, valt er niet onder.

Heeft een zzp’er recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering?

Niet automatisch. Zzp’ers vallen niet onder de WIA voor werknemers, dus zonder eigen voorziening is er geen uitkering. Wie net uit loondienst komt, kan zich in sommige gevallen vrijwillig bij UWV verzekeren; anders blijft alleen de bijstand over, met een toets op je vermogen.

Wanneer wordt de AOV voor zzp’ers verplicht?

Waarschijnlijk niet vóór 2030. Het wetsvoorstel voor de BAZ is in maart 2026 bij de Tweede Kamer ingediend, maar de uitvoering kost meer tijd. Zelfstandigen met een eigen private AOV en dga’s met een bv vallen volgens de huidige plannen buiten de basisverzekering.

Is de AOV-premie aftrekbaar als je een bv hebt?

Dat hangt af van wie de polis afsluit. Sluit de bv de verzekering af voor de dga, dan zijn de kosten doorgaans voor de vennootschap en werkt de fiscale behandeling anders dan bij een eenmanszaak. Laat bij een overstap naar een bv altijd opnieuw beoordelen of de polis nog goed is ingericht.

Wat kost een AOV voor een zzp’er per maand?

De premie loopt sterk uiteen. In de praktijk varieert ze van enkele tientallen tot enkele honderden euro’s per maand, afhankelijk van je beroep, leeftijd, verzekerd bedrag, wachttijd, criterium en eindleeftijd. Vergelijk daarom altijd de nettopremie na belastingaftrek naast de dekking die je ervoor krijgt.

Reken eerst je gat uit, kies daarna pas je premie

De echte arbeidsongeschiktheidsverzekering zzp kosten zitten in wat je zelf moet betalen als je uitvalt, niet in de premie. Begin daarom bij je vaste lasten en je buffer, en pas je dekking aan bij elke grote verandering in je werk of privéleven.

Oudere vrouw ondertekent papierwerk in modern kantoor met consultant

Strik Creemers en partners kijkt bij inkomenszekerheid niet naar één polis los, maar naar hoe je AOV samenhangt met je hypotheek, pensioen, vermogen en gezin. Met de FIT-methode, Financieel in Topconditie, wordt eerst je hele financiële situatie in kaart gebracht voordat er een keuze over een product valt. Voor zzp’ers in de Brainport-regio begint dat met een eerste inzichtgesprek zonder kosten. Plan een gesprek over jouw inkomenszekerheid bij Strik Creemers en partners en laat uitrekenen hoe groot jouw gat werkelijk is.

Bronnen

Artikel gemaakt met Launchmind