Strik Creemers en Partners ziet sinds 1993 dat de keuze tussen eerst kopen of eerst verkopen voor doorstromers geen gevoelskwestie is, maar een afweging tussen zekerheid, tijdelijke dubbele lasten en beschikbare overwaarde. Eerst verkopen geeft je financiële duidelijkheid maar kan betekenen dat je tijdelijk moet huren; eerst kopen geeft rust in je zoektocht, maar vraagt vaak om een overbruggingskrediet en het dragen van twee hypotheken. Vanuit die afweging wordt duidelijk waarom deze keuze zo vaak bepalend is voor de rest van je verhuisplan.

Eerst verkopen geeft je financiële duidelijkheid, maar je hebt mogelijk een tussenwoning nodig.

  • Eerst kopen: je hebt tijd om de juiste woning te vinden, maar draagt tijdelijk twee woonlasten.
  • De fiscale verhuisregeling laat je de rente van je oude, leegstaande woning nog aftrekken in het verhuisjaar plus drie jaar.
  • Overbruggingskrediet financiert je nieuwe woning met de nog niet vrijgekomen overwaarde.
  • Strik Creemers en Partners werkt met de FIT-methode om beide routes vooraf door te rekenen.

Eerst kopen of verkopen? Zo kies je slim als doorstromer

Introductie

Strik Creemers en Partners merkt bij doorstromers dat de vraag zelden alleen over een huis gaat: het raakt hun maandlasten, hun spaargeld en de rust in het gezin tegelijk. Je wilt groter wonen, dichter bij het werk in de Brainport-regio of juist gelijkvloers. Maar dan komt de spannende vraag: koop je eerst of verkoop je eerst?

Het is de kern van elke doorstroming en tegelijk de beslissing waar de meeste twijfel op zit. Verkoop je eerst, dan weet je precies wat je te besteden hebt, maar loop je het risico tijdelijk te moeten huren. Koop je eerst, dan heb je tijd om rustig te zoeken, maar draag je mogelijk twee hypotheken tegelijk.

De keuze bij eerst kopen of verkopen hangt af van je financiële buffer, de lokale markt en je persoonlijke risicobereidheid. In dit artikel staan de cijfers, de fiscale regels en een concrete werkwijze om de route te kiezen die bij jouw situatie past. Geen algemene tips, maar een afweging die je zelf kunt narekenen.

Hoe groot is de doorstroommarkt eigenlijk?

Doorstromers vormen een fors deel van de woningmarkt, groter dan veel mensen denken. Volgens CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) betrokken in 2023 ruim 1 miljoen doorstromers samen 452.000 nieuwe woningen, waarvan iets meer dan 40 procent een koopwoning was. Doorstromen is dus geen randverschijnsel, maar de motor onder de verhuisketen.

De markt trekt bovendien aan. In het eerste kwartaal van 2025 registreerde het Kadaster bijna 51.500 woningtransacties, bijna 16 procent meer dan een jaar eerder. Daarvan kochten doorstromers ongeveer 28.500 woningen, vaak buiten de grote steden.

Waarom de markt je keuze beïnvloedt

In een oplopende markt met snelle verkopen voelen mensen zich sneller comfortabel om eerst te kopen. Als je huidige woning naar verwachting binnen enkele weken verkoopt, is de periode met dubbele lasten kort. Staat de markt onder druk en duren verkopen langer, dan wordt eerst verkopen vaak de verstandigere route. Timing is dus geen gevoel maar een inschatting van je lokale verkoopsnelheid.

Eerst kopen of verkopen: wat kost een tussenperiode echt?

Een tussenperiode met twee woningen kost je maandlasten die je vaak deels terugziet via de fiscale verhuisregeling. De vraag is niet of het geld kost, maar hoeveel en hoe lang.

Koop je eerst, dan financier je de nieuwe woning meestal met een overbruggingskrediet. Dat overbrugt de overwaarde die nog vastzit in je oude huis. Je betaalt dan tijdelijk rente over de nieuwe hypotheek én over dat overbruggingskrediet, plus de lopende lasten van je oude woning.

Goed nieuws voor de fiscale kant. Bij tijdelijk twee eigen woningen mag je de hypotheekrente van je oude, leegstaande en te koop staande woning volgens de fiscale verhuisregeling van de Belastingdienst nog aftrekken in het jaar van verhuizing plus de drie daaropvolgende jaren. Voorwaarde is wel dat het huis leeg staat en niet wordt verhuurd. Ga je het oude huis tijdelijk verhuren om de lasten te dekken, dan vervalt de aftrek.

Rekenvoorbeeld voor een gezin

Stel, een gezin met twee kinderen wil doorstromen naar een ruimere woning in de regio Eindhoven. De oude woning staat te koop, de nieuwe is al gekocht. Tijdens de tussenperiode van doorgaans twee tot vier maanden dragen ze de nieuwe hypotheek plus rente over een overbruggingskrediet. Dankzij de renteaftrek op de leegstaande woning valt de netto last lager uit dan de bruto som suggereert. Wie dit vooraf laat doorrekenen, weet precies welke buffer nodig is en voorkomt verrassingen achteraf.

Wie zijn overwaarde liever inzet voor een verbouwing dan voor een verhuizing, vindt in dit overzicht over verbouwen met je overwaarde een aanvullende afweging.

Wanneer is eerst verkopen de veiligste keuze?

Eerst verkopen is de veiligste route als je weinig financiële buffer hebt of als je maandlasten geen ruimte laten voor tijdelijke dubbele hypotheken. Je weet dan precies hoeveel overwaarde vrijkomt en wat je budget wordt.

Het nadeel is bekend: als je nieuwe woning nog niet is gevonden, moet je mogelijk tijdelijk huren of bij familie in. In een krappe huurmarkt is dat lastig en soms duur. Toch kiezen veel doorstromers hier bewust voor, omdat de financiële zekerheid zwaarder weegt dan het ongemak van een tussenstop.

Er is nog een reden om eerst te verkopen: de leennorm. Hypotheekverstrekkers hebben op grond van de Wet op het financieel toezicht de wettelijke taak om te toetsen of een hypotheek verantwoord is, waarbij de AFM toezicht houdt op naleving. Twee hypotheken tegelijk drukken zwaar op die toets. Is je oude woning al verkocht, dan telt alleen de nieuwe last mee en wordt je maximale hypotheek vaak hoger.

Checklist:

  • Bereken je maximale dubbele last: kun je zonder problemen drie tot zes maanden twee woonlasten dragen? Zo nee, kies eerst verkopen.
  • Controleer de gemiddelde verkooptijd van vergelijkbare woningen in jouw wijk via een makelaar.
  • Vraag na of jouw geldverstrekker de nog niet verkochte woning meetelt in de leennorm.
  • Check of je overwaarde voldoende is voor de aankoop zonder overbruggingskrediet.

Wanneer loont eerst kopen ondanks het risico?

Eerst kopen loont wanneer je op een krappe markt zit en de kans klein is dat je snel een geschikte woning vindt. Dan weegt de rust van een gevonden droomhuis op tegen de tijdelijke dubbele lasten. Ook wie een ruime buffer of forse overwaarde heeft, kan dit risico dragen.

De sleutel is het overbruggingskrediet. Dat financiert het gat tussen de aankoop en de nog niet ontvangen verkoopopbrengst. Geldverstrekkers hanteren meestal een percentage van de verwachte overwaarde, afhankelijk van of de oude woning al verkocht is of nog te koop staat. Bij een verkochte maar nog niet overgedragen woning is de bank doorgaans soepeler dan bij een woning die nog in de etalage staat.

Een bijzondere situatie geldt voor senioren. NHG heeft een speciale Senioren Verhuisregeling ontwikkeld voor doorstromers die al een koopwoning bezitten en naar een andere koopwoning met gelijke of lagere maandlasten willen. Daarbij wordt niet uitgegaan van rente plus aflossing, maar van de werkelijke hypotheeklasten, mits de rente minimaal 20 jaar wordt vastgezet. Voor oudere doorstromers met een lager pensioeninkomen maakt dat de nieuwe woning vaak alsnog haalbaar.

Eerst kopen of verkopen: welke route past bij jou?

De keuze hangt af van vier factoren: je buffer, de marktsnelheid, je risicobereidheid en je levensfase. De onderstaande vergelijking zet de twee routes naast elkaar op de punten die financieel het meest wegen.

CriteriumEerst verkopenEerst kopen
BudgetzekerheidVolledig bekendAfhankelijk van verkoopopbrengst
Dubbele lastenGeenDoorgaans 2 tot 6 maanden
Overbruggingskrediet nodigZeldenMeestal wel
Risico tijdelijk hurenReëelKlein
Benodigde bufferLaagHoog
Rust in de zoektochtBeperktGroot

Geen enkele route is per definitie beter. Voor een gezin met beperkte buffer weegt budgetzekerheid vaak het zwaarst. Voor een tweeverdiener met forse overwaarde telt de rust in de zoektocht zwaarder. De werkwijze van Strik Creemers en Partners, waarbij beide scenario’s vooraf worden doorgerekend met de FIT-methode, maakt die afweging concreet in plaats van gevoelsmatig.

Waarom je hypotheek, verzekering en inkomen samen bekijkt

Een doorstroming raakt meer dan alleen de hypotheek. Een hogere hypotheek vraagt vaak om een nieuwe blik op je overlijdensrisicoverzekering en arbeidsongeschiktheidsdekking. Wie deze los van elkaar regelt, ontdekt soms pas achteraf een gat. Via het Financieel Warenhuis van Strik Creemers en Partners komen hypotheek, verzekeringen en inkomen in één samenhangend advies samen, zodat de stukken op elkaar aansluiten.

Checklist:

  • Toets of je huidige overlijdensrisicoverzekering de nieuwe, hogere hypotheek dekt.
  • Bereken de netto maandlast van de nieuwe woning, niet alleen de bruto rente.
  • Leg beide scenario’s, eerst kopen en eerst verkopen, cijfermatig naast elkaar.
  • Betrek je pensioen en spaardoelen in de haalbaarheidsberekening.

Wat je beter kunt vermijden

De grootste valkuil is optimistisch rekenen met de verkoopopbrengst van je oude woning. Reken nooit met de vraagprijs maar met een realistische verkoopprijs, en houd rekening met verkoopkosten. Een tegenvallende opbrengst kan je overbruggingskrediet in de knel brengen.

Een tweede fout is het onderschatten van de tussenperiode. Wie ervan uitgaat dat het oude huis binnen twee weken weg is, komt bedrogen uit als de markt draait. Reken altijd met een langere periode dan je hoopt.

Tot slot: verhuur je oude woning niet zomaar om de lasten te dekken. Dat lijkt slim, maar je verliest dan de renteaftrek uit de fiscale verhuisregeling en de woning verhuist fiscaal naar box 3. Wat je aan huur wint, kan je aan aftrek verliezen. Laat dit doorrekenen voordat je een tijdelijke huurder binnenhaalt.

Voor wie nog twijfelt of hypotheekadvies of breder financieel advies nodig is, biedt het artikel over de keuze tussen een financieel adviseur en hypotheekadviseur een goede leidraad.

Veelgestelde vragen

Wat kost een goede financieel adviseur voor een doorstroming?

Advieskosten voor een doorstroming met hypotheek liggen doorgaans tussen enkele honderden en ruim tweeduizend euro, afhankelijk van de complexiteit en of het om alleen hypotheekadvies of een integraal plan gaat. Bij twee woningen tegelijk en een overbruggingskrediet is het traject uitgebreider dan bij een standaardaankoop. Vraag altijd vooraf een dienstverleningsdocument op waarin de kosten en de werkzaamheden helder staan.

Hoe vind ik een betrouwbaar financieel adviseur in de regio Eindhoven?

Betrouwbaarheid herken je aan een AFM-vergunning, transparante tarieven en een adviseur die eerst je situatie in kaart brengt voordat een product ter sprake komt. Een goed kantoor rekent beide scenario’s, eerst kopen en eerst verkopen, voor je door in plaats van je één route aan te praten. Strik Creemers en Partners werkt sinds 1993 vanuit dit integrale uitgangspunt met de FIT-methode.

Kan ik een nieuwe woning kopen voordat mijn huidige huis verkocht is?

Eerst kopen kan, mits je de dubbele lasten kunt dragen en een overbruggingskrediet krijgt op basis van je verwachte overwaarde. Geldverstrekkers zijn soepeler als je oude woning al verkocht maar nog niet overgedragen is. Reken vooraf een buffer door voor minimaal enkele maanden dubbele woonlasten.

Hoelang mag ik de hypotheekrente van twee woningen aftrekken?

De fiscale verhuisregeling laat je de rente van je oude, leegstaande en te koop staande woning aftrekken in het jaar van verhuizing plus de drie daaropvolgende jaren. Voorwaarde is dat de woning leeg staat en niet wordt verhuurd. Verhuur je de woning wel, dan vervalt de aftrek en verhuist het huis naar box 3.

Is eerst verkopen altijd de veiligste keuze?

Eerst verkopen geeft de meeste financiële zekerheid omdat je exact weet welke overwaarde vrijkomt en wat je budget wordt. Het nadeel is dat je mogelijk tijdelijk moet huren als je nieuwe woning nog niet is gevonden. Bij een ruime buffer of krappe markt kan eerst kopen alsnog de betere keuze zijn.

Conclusie

Eerst kopen of verkopen is geen kwestie van durf, maar van rekenen. Eerst verkopen geeft budgetzekerheid en een sterkere positie bij de leennorm. Eerst kopen geeft rust in je zoektocht, maar vraagt om een buffer en een overbruggingskrediet. De juiste route hangt af van je financiële ruimte, de snelheid van de lokale markt en je levensfase.

De grootste winst zit in het vooraf doorrekenen van beide scenario’s, inclusief de fiscale verhuisregeling en, voor senioren, de NHG Senioren Verhuisregeling. Wie hypotheek, verzekering en inkomen samen bekijkt, voorkomt gaten die pas later opduiken. Of je nu in Noord-Brabant of elders doorstroomt, de aanpak blijft hetzelfde. Strik Creemers en Partners rekent via de FIT-methode beide routes concreet voor doorstromers uit, zodat de keuze bij eerst kopen of verkopen een onderbouwde beslissing wordt in plaats van een gok.

Artikel gemaakt met Launchmind