Snelle samenvatting

Financiële planning voor jonge volwassenen begint niet bij het kopen van een huis, maar bij de eerste zelfstandige stap: het moment dat je inkomen, zorgverzekering en studieschuld plotseling jouw verantwoordelijkheid worden. Wie op dat moment keuzes bewust maakt, voorkomt jaren later onnodige tekorten.

• Volgens CBS-onderzoek maakte in 2022 circa 36 procent van de 18- tot 25-jarigen zich veel zorgen over hun financiële toekomst, een flinke stijging ten opzichte van 2021.
• Uit Nibud-onderzoek heeft doorgaans 1 op de 5 jongeren van 18 tot 26 jaar te maken met ernstige betalingsproblemen.
• De financiële knip op 18 jaar kost gezinnen in veel gevallen honderden euro’s per maand aan wegvallende toeslagen.
• Pensioenopbouw zonder werkgeversbijdrage, een eerste hypotheek en een noodreserve zijn de drie prioriteiten die het meest worden uitgesteld.
• Een financieel regisseur helpt deze losse draden samen te pakken voordat het te laat is.

Introductie

Je staat met beide benen in het leven: een eerste baan, een studie of een huurappartement. Geld genoeg voor de maand, maar een plan voor de komende tien jaar? Dat ontbreekt vrijwel altijd. En dat is begrijpelijk, want niemand leert je op school hoe je pensioen, verzekeringen, hypotheekruimte en spaarbuffer tegelijk in de gaten houdt.

Uit onderzoek van Deloitte blijkt dat de financiële gezondheid van jongvolwassenen van 18 tot 24 jaar in 2024 aanzienlijk is achteruitgegaan. Het percentage financieel gezonde huishoudens onder jongvolwassenen daalde van 18 naar 12 procent. Dat zijn geen abstracte getallen: het gaat over mensen die niet kunnen sparen, schulden opbouwen en de aansluiting op hun financiële toekomst missen.

Wat ontbreekt, is geen motivatie. Het ontbreekt aan overzicht, aan samenhang en aan iemand die de rol van financieel regisseur op zich neemt. Precies dat is de werkwijze die Strik Creemers en Partners, het financieel advieskantoor in Eindhoven dat al sinds 1993 actief is, toepast bij alle klanten: niet één product adviseren, maar de volledige financiële situatie in beeld brengen en per levensfase de juiste keuzes maken.

Waarom jonge volwassenen financieel struikelen: de echte oorzaken

Financiële problemen bij jongvolwassenen zijn zelden het gevolg van luiheid of onwil. Ze ontstaan door een combinatie van plotselinge verantwoordelijkheid, gebrek aan overzicht en beslissingen die je nu neemt maar waarvan je pas jaren later de gevolgen merkt.

De financiële knip op 18 jaar treft gezinnen hard

Volgens het Nibud is de overgang naar 18 jaar voor veel huishoudens geen geleidelijke verandering, maar een duidelijke financiële knip. In het dagelijks leven verandert er vaak weinig, de jongere woont meestal nog thuis. Tegelijkertijd veranderen inkomsten, uitgaven en verantwoordelijkheden in korte tijd.

Voor ouders betekent het 18 worden van een kind dat inkomensondersteuning zoals de kinderbijslag en het kindgebonden budget vervallen, terwijl nieuwe financiële componenten in werking treden, zoals de zorgverzekering, zorgtoeslag en, afhankelijk van de situatie, studiefinanciering. Het inkomensverlies kan oplopen tot tussen de 300 en ruim 700 euro per maand, blijkt uit Nibud-berekeningen.

Voor de jonge volwassene zelf betekent dit: van de ene op de andere dag zelf verantwoordelijk voor zorgverzekering, eventueel collegegeld en de opbouw van een financiële basis, terwijl het inkomen vaak nog laag of onzeker is.

Geen vermogen opgebouwd, wel schulden

Op dit moment bouwen naar schatting 1,7 miljoen Nederlanders geen pensioen op, aldus DNB-gegevens. Bij jongvolwassenen is dat percentage doorgaans hoog, zeker onder zzp’ers en flexwerkers. Jongvolwassenen profiteerden minder van de loonstijgingen, het percentage jongeren met een minimuminkomen nam toe en zij maken gemiddeld meer schulden om rond te komen.

Naast een werkgeverspensioen zijn er andere manieren om een pensioenpotje te vullen, bijvoorbeeld met een spaar- of beleggingsrekening waarbij het geld geblokkeerd is tot de pensioensleeftijd, wat mogelijk belastingvoordeel oplevert. Maar die afweging maak je alleen als iemand je erop wijst.

Geldzorgen zijn concreet, niet theoretisch

Hoe eerder je begint met pensioenopbouw, hoe meer dat kan opleveren. Als je pas op je 45e begint, heb je veel korter de tijd om een eventueel pensioentekort aan te vullen. Dat inzicht bereikt de meeste jongvolwassenen te laat, simpelweg omdat er niemand is die de vraag op tijd stelt.

Zelf aan de slag:

• Controleer of je bij je huidige werkgever pensioen opbouwt via mijnpensioenoverzicht.nl.
• Bereken of je netto-inkomen na 18e verjaardag voldoende is om alle nieuwe vaste lasten te dekken (zorgverzekering, huur, eventueel studielening).
• Stel vast of je een noodreserve hebt van doorgaans 3 maanden netto-inkomen als buffer voor onverwachte kosten.
• Is het antwoord op een van deze vragen nee? Dan is dit het moment om het gesprek aan te gaan met een financieel planner.

Waarom één product regelen niet genoeg is

Gefragmenteerde financiële beslissingen zijn de norm bij jonge volwassenen: een zorgverzekering hier, een spaarrekening daar, en misschien een hypotheek als het ooit zover komt. Het probleem is dat deze keuzes elkaar beïnvloeden, en dat ontdek je pas als de schade al is aangericht.

De illusie van voldoende

Stel dat een junior consultant in de zakelijke dienstverlening netto een goed inkomen verdient en elke maand wat spaart. Op papier ziet het er solide uit. Maar bij een nadere analyse blijkt dat de persoonlijke arbeidsongeschiktheidsverzekering ontbreekt, de lijfrenteaftrek nooit is benut en de studieschuld de maximale hypotheek straks fors beperkt. Elke beslissing afzonderlijk leek logisch. Samen vormen ze een gat in de financiële toekomst.

Dit is precies het patroon dat Strik Creemers en Partners regelmatig ziet bij jonge klanten die voor het eerst integraal advies ontvangen via de FIT-methode (Financieel in Topconditie): de losse onderdelen lijken in orde, maar de samenhang ontbreekt.

Traditionele bankgesprekken missen het grotere geheel

Een bankadviseur heeft doorgaans een productmandaat: hij of zij adviseert over hypotheken, spaarproducten of beleggingen, maar niet over het totaalplaatje. Fiscaal voordelig extra pensioen opbouwen is mogelijk via verhoogde jaarruimte voor lijfrentepremies van 30 procent van het inkomen, met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2023. Maar wie vertelt de jonge zelfstandige of starter tijdig over die mogelijkheid?

Wat een financieel regisseur anders doet

Een financieel regisseur bewaakt het totaaloverzicht over alle financiële onderdelen tegelijk: inkomen, lasten, pensioen, verzekeringen en vermogensopbouw. Dat is fundamenteel anders dan een productgesprek bij een bank of verzekeraar. De adviseurs van Strik Creemers en Partners werken vanuit het Financieel Warenhuis-concept: meerdere disciplines onder één dak, zodat hypotheek, pensioen en verzekeringen niet los van elkaar worden bekeken maar als samenhangend geheel.

Zelf aan de slag:

• Vraag jezelf af: heb ik ooit al mijn financiële producten op één moment naast elkaar bekeken?
• Check of je werkgeversverzuimverzekering ook arbeidsongeschiktheid op lange termijn dekt, of dat je zelf actie moet ondernemen.
• Als je als zzp’er of freelancer werkt: bereken je jaarruimte voor lijfrente en vergelijk dit met je actuele pensioenopbouw.
• Ontbreekt een volledig overzicht? Dat is het startpunt voor een gesprek met een onafhankelijk financieel planner.

Een betere aanpak: integraal en levensfasegericht

Integraal financieel advies betekent dat niet de producten centraal staan, maar de levensfase en de doelen van de klant. Voor jonge volwassenen vertaalt dat zich in een concreet stappenplan.

Stap 1 tot en met 3: overzicht, doelen en risico’s

De FIT-methode van Strik Creemers en Partners begint altijd met een volledig overzicht van de huidige situatie: inkomen, vaste lasten, schulden, lopende verzekeringen en pensioenopbouw. Vervolgens worden doelen vastgelegd: een eerste woning kopen, een buffer opbouwen, eerder stoppen met werken. Tot slot worden risico’s in kaart gebracht: wat gebeurt er als je ziek wordt, als je relatie verandert, of als je van baan wisselt?

Voor een jonge beroepsbeoefenaar in de technologiesector, kan dit gesprek het verschil maken tussen een hypotheek die over vijf jaar haalbaar is of niet. De hoogte van de maandelijkse studielening-aflossingsverplichting, de keuze voor loondienst of zzp en de opbouw van een eigen vermogen zijn allemaal variabelen die invloed hebben op de maximale hypotheek en de netto maandlasten.

Levensfases vragen om aanpassing

Jongvolwassenen zijn vastberaden om in 2026 meer te sparen en bewuster met hun geld om te gaan, blijkt uit onderzoek van de Pensioenfederatie onder jongvolwassenen van 16 tot 39 jaar. Die intentie is er dus. Wat ontbreekt, is een gestructureerde aanpak die past bij de overgang van student naar werkende, van huurder naar eigenwoningbezitter, van alleenstaande naar gezin. Dat is precies de waarde van de FIT-aanpak van Strik Creemers en Partners: niet eenmalig een product afsluiten, maar op vaste momenten de financiële situatie opnieuw doornemen en bijsturen.

Zelf aan de slag:

• Maak een lijst van je vijf grootste financiële doelen voor de komende tien jaar (woning, gezin, buffer, pensioen, zakelijk).
• Koppel aan elk doel een indicatief bedrag en een tijdshorizon.
• Controleer per doel of je huidige spaartempo, inkomensontwikkeling en schuldenstand het doel haalbaar maken.
• Als er meer dan één doel onduidelijk of onhaalbaar is, is een integraal adviesgesprek het meest efficiënte volgende stap.

Vergelijking: gefragmenteerde aanpak versus integrale aanpak

De onderstaande tabel vergelijkt twee aanpakken voor financiële planning bij jonge volwassenen op vier criteria.

De integrale aanpak vraagt in het begin meer tijd, maar voorkomt dat beslissingen over hypotheek, pensioen en verzekeringen later opnieuw moeten worden overgedaan. Strik Creemers en Partners verbindt deze aanpak via het Financieel Warenhuis aan de dagelijkse praktijk van hun klanten: meerdere adviseurs, één samenhangend adviestraject.

Praktische implementatie: hoe pak je het aan als jonge volwassene?

De eerste stap is niet het afsluiten van een product, maar het creëren van inzicht. Dat klinkt simpel, maar vraagt om een specifieke volgorde.

Prioriteit 1: noodreserve en inkomenszekerheid

Voordat je begint met beleggen of pensioensparen, is een buffer van doorgaans twee tot drie maanden netto-inkomen een basisvereiste. Gelijktijdig is het zaak om te controleren of je inkomen bij ziekte of arbeidsongeschiktheid doordraait. In loondienst dekt je werkgever doorgaans de eerste twee jaar. Daarna niet meer. Als zzp’er ben je vanaf dag één zelf verantwoordelijk. Als zelfstandig ondernemer bouw je niet automatisch pensioen op, maar je wilt later uiteraard wel voldoende geld hebben om van te leven. Hetzelfde geldt voor inkomensdekking bij ziekte.

Prioriteit 2: eerste pensioenopbouw en belastingvoordeel

Zelfstandig ondernemers kunnen zich vrijwillig aansluiten bij een pensioenfonds in de branche waarin ze werken, als het pensioenfonds die mogelijkheid geeft. Premies zijn dan aftrekbaar van de inkomstenbelasting. Voor mensen in loondienst geldt de jaarruimte als instrument om aanvullend fiscaal voordelig te sparen voor pensioen. Controleer je jaarruimte jaarlijks bij je belastingaangifte.

Prioriteit 3: hypotheekvoorbereiding als proces, niet als einddoel

Een hypotheekaanvraag is het resultaat van jaren van financiële keuzes, niet het startpunt. Wie op zijn 32e een woning wil kopen, moet op zijn 28e al nadenken over de hoogte van zijn studieschuld, het eigen vermogen dat hij inbrengt en de maandlast die hij structureel kan dragen. Voor klanten in Nederland begeleidt Strik Creemers en Partners dit traject van begin tot eind: van het eerste inzichtgesprek tot de hypotheekaanvraag en de verzekeringen die daarna worden afgestemd.

Zelf aan de slag:

• Stap 1: Breng binnen één maand alle inkomsten, vaste lasten en schulden in kaart via een eenvoudige maandoverzicht.
• Stap 2: Check via mijnpensioenoverzicht.nl je huidige pensioenopbouw en vergelijk dit met de richtlijn van doorgaans 70 procent van je laatstverdiende loon.
• Stap 3: Bepaal of je buffer (spaarrekening) minimaal twee maanden netto-inkomen dekt.
• Stap 4: Plan een gesprek met een financieel planner zodra je een van de drie stappen niet kunt invullen.

Veelgestelde vragen

Wanneer is het slim om te beginnen met financiële planning als jonge volwassene?

Financiële planning begint bij de eerste zelfstandige stap, niet pas als je een huis koopt of trouwt. Hoe eerder je begint, hoe meer dat kan opleveren op de lange termijn, en hoe minder je later hoeft in te halen. Een goed startpunt is het moment dat je je eerste baan aanvaardt of voor het eerst zelf je vaste lasten betaalt. Wie op dat moment inzicht heeft in zijn of haar financiële situatie, maakt in de jaren daarna bewustere keuzes over sparen, pensioen en hypotheek.

Wat verandert er financieel op het moment dat je 18 jaar wordt?

De financiële knip op 18 jaar is ingrijpender dan veel jongeren en ouders beseffen. Wanneer een kind 18 jaar wordt, verandert er veel: voor jongeren zelf betekent dit meer eigen verantwoordelijkheden, voor ouders vervalt de kinderbijslag en het kindgebonden budget terwijl nieuwe componenten zoals de zorgverzekering en zorgtoeslag in werking treden. Het inkomensverlies voor het gezin kan oplopen tot 300 tot ruim 700 euro per maand. Een tijdige bespreking van deze overgang, bij voorkeur al voor het 18e jaar, voorkomt financiële verrassingen voor zowel ouders als de jongere zelf.

Hoe helpt Strik Creemers en Partners jonge volwassenen bij financiële planning?

Strik Creemers en Partners gebruikt de FIT-methode (Financieel in Topconditie) om de totale financiële situatie van jonge klanten in kaart te brengen. Dit houdt in dat inkomen, schulden, pensioenopbouw, verzekeringen en toekomstdoelen in samenhang worden bekeken, niet als losse producten. Via het Financieel Warenhuis in Eindhoven zijn meerdere disciplines beschikbaar onder één dak, zodat een starter in één adviestraject van noodreserve tot hypotheekvoorbereiding wordt begeleid. Meer informatie over deze aanpak vind je op sc-p.nl.

Hoe groot is het risico op betalingsproblemen bij jongvolwassenen?

Betalingsproblemen bij jongvolwassenen zijn geen uitzondering. Uit Nibud-onderzoek blijkt dat doorgaans 1 op de 5 jongeren van 18 tot 26 jaar te maken heeft met ernstige betalingsproblemen. Het percentage financieel gezonde huishoudens onder jongvolwassenen daalde naar circa 12 procent. Jongeren ervaren minder geldstress wanneer zij actief sparen en hun geldzaken bijhouden, wat onderstreept dat structuur en overzicht de sleutel zijn, niet een hoger inkomen.

Wat is het verschil tussen een financieel planner en een bankadviseur voor jongvolwassenen?

Een financieel planner werkt vanuit de doelen en de totale situatie van de klant, terwijl een bankadviseur doorgaans adviseert over de producten van zijn eigen instelling. Een onafhankelijk financieel planner zoals bij Strik Creemers en Partners is niet gebonden aan een specifiek product of merk, waardoor het advies gebaseerd is op wat het beste past bij de levenssituatie van de klant. Voor jonge volwassenen is dat onderscheid groot: juist in de opstartfase zijn de financiële beslissingen het meest bepalend voor de jaren daarna, en een productgericht advies mist dan al snel de bredere context.

Conclusie

Financiële planning voor jonge volwassenen is geen luxe voor mensen met een hoog inkomen. Het is een noodzaak voor iedereen die ooit een woning wil kopen, niet met pensioen wil gaan met een tekort of gewoon grip wil houden op de maand. Wie pas op zijn 45e begint met pensioenopbouw, heeft veel minder tijd om een pensioentekort aan te vullen. De beslissingen die je maakt tussen je 18e en 35e bepalen in grote mate de financiële ruimte die je daarna hebt.

De aanpak die Strik Creemers en Partners hanteert, laat zien dat integraal advies in deze levensfase het meeste verschil maakt: niet één product regelen, maar alle financiële onderdelen in samenhang brengen. Voor klanten in Nederland die op zoek zijn naar persoonlijk en breed financieel advies, biedt het Financieel Warenhuis in Eindhoven een praktisch vertrekpunt. De eerste stap is altijd hetzelfde: inzicht creëren voordat er keuzes worden gemaakt.